|
Fethiye'de tekne yapımı şehrin tarihi kadar eski olup 1500 yıl kadar
geçmişe uzanmaktadır.
Geleneksel
yatlar, motorlu veya yelkenli olarak imal edilmektedir.
Yat
yapımında kullanılan başlıca ağaçlar çam, maun, meşe ve ak meşedir.
Direkler ak meşe veya çeliktendir. Mekanik kısımlar genelde ithal
olup tanınmış markalar tercih edilmektedir. İç dizayn, müşterinin
özel veya ticari amaçlarına uygun yapılmaktadır. Yat türüne, ebadına
ve müşterinin bütçesine bağlı olarak bir yatın imali 8-24 ay
sürebilmektedir.
Ahşap;
yatçılığın doğuşundan beri klasik tekne malzemesidir. İşleme
kolaylığı, hafifliğinin yanısıra sağlamlığı, soğuğu sıcağı izole
edebilmesi, diğer malzemelere oranla yorulmaya karşı
mukavemeti,görüntüsü ve sıcaklığı yatçılara hep cazip gelmiştir.
Geleneksel usullerle yapılmış tekneler senelik bakım gerektirseler
de; modern inşa yöntemleriyle yapılmış ahşap teknelerin bakım
ihtiyacı çok azalmıştır. Günümüzde 100 yaşını aşmış ve restorasyon
işleminden sonra bu gün eski günlerine oranla çok daha fazla
kullanılan ve zorlanan klasik ahşap yarış yatları mevcuttur. Ahşap
tekneler yapım tarzları gereği; tamamen terk edilmedikleri takdirde
hakikaten neredeyse sonsuz ömürlü olabilirler. On yıllar içinde bir
teknenin güvertesi, kaplamaları, mobilyası, hatta omurgası değişik
zamanlarda sırayla yenilenebilir ve tekne diri olarak hep ayakta
tutulabilir.
Tekne inşasında kullanılan ahşap cinsleri
Tekne
yapımında kullanılacak ahşap cinslerini belirleyen bir kaç ana
faktör vardır. Ahşabın ömür özelliği,sağlamlığı, ağırlığı ve rutubet
ile hava sıcaklığına göre uzama katsayısı ve çarpılma eğilimi en
önemli seçim kriterleridir. Tekne Yapımında kullanılacak ahşap
kurutulmuş olmalı ve yaklaşık % 15’lik bir nem barındırmalıdır. Aynı
şekilde tekne kaplamasında kullanılmış ahşap tekne denize
indirildikten sonra,bünyesine su çekerse, uzamaya çalışır ve büyük
kuvvetler oluşturur. Bu nedenle özellikle karina bölgesinde, uzama
katsayısı düşük ahşap cinsleri kullanılmalı ve ahşap su etkisine
karşı iyi şekilde korunmuş olmalıdır.
İyi
bir konstrüksiyonda göz önüne alınması gereken diğer bir ahşap
özelliği ise ahşabın en güçlü olduğu halin, elyafları yönünde basınç
yüküne maruz kalması durumudur. Aynı yönde çekme yüklerinde ahşabın
mukavemeti yarı yarıya azalır. Elyaf yönüne dik olarak çekme
mukavemeti 1/16 değerine, basma mukavemeti ise 1/5 ile 1/10 değerine
düşer (elyaf yönünde basma mukavemetine göre).
Ahşap ne kadar dayanıklı ve mukavimse, o derece de ağırdır. Bu
nedenle tekne yapımında hava ve deniz şartlarına açık veya yüksek
mukavemet değeri gerektiren yapım parçaları başka ağaçlardan, yük ve
suya fazla maruz kalmayan kısımlar ise daha hafif ağaçlardan
yapılır.
Ağaçların ömürleri uzun ömürden kısaya doğru, 1’den 5’e kadar
numaralanırlar.
Teak, Iroko, Makore, Afrormosia gibi egzotik ağaçlar en uzun
ömürlü ağaçlardan olup 1.sınıf (25 seneden fazla ömür), Meşe,
Maun, Sipo gibi iyi tekne yapımında en sık rastladığımız
ahşaplar 15-25 sene asgari ömür beklentisiyle 2.sınıf, Oregon
pine gibi ağaçlar 3.sınıf olup, genelde tüm iğne yapraklı
ağaçlar 3. veya 4. sınıftadırlar ve yük taşıyan veya suyun
etkilerine açık alanlarda kullanılmamalıdırlar. Ancak malzemelerin
işleme özellikleri, mukavemet değerleri, fiyatları veya yapıştırma
özellikleri gibi diğer kriterler, seçimde ömrünün yanında önemli rol
oynar.
(Ömür tespitinde kullanılan kriter hiç bir koruyucu işlem
görmemiş ahşap örneğinin rutubetli, açık ortamda toprak üzerinde
tutulmasıyla belirlenir. Dolayısıyla teknede beklenen ömür çok daha
fazladır) |